Gdy nad górnymi szafkami zostaje kilka, kilkanaście albo nawet kilkadziesiąt centymetrów wolnej przestrzeni, kuchnia może wyglądać na niedokończoną. Pytanie, co postawić na górnych szafkach w kuchni, nie dotyczy jednak wyłącznie dekoracji. Liczy się także kurz, tłuszcz, bezpieczeństwo i to, czy dodatkowe przedmioty nie przytłoczą wnętrza.
Najlepsze dekoracje łączą lekkość, spójność i łatwe sprzątanie
- Ceramika i szkło sprawdzają się jako efektowne, ale proste ozdoby.
- Kosze i pudełka pozwalają przechowywać rzeczy używane rzadziej.
- Rośliny ożywiają kuchnię, lecz powinny być odporne na półcień i wilgoć.
- Ciężkie, kruche oraz łatwopalne przedmioty lepiej przenieść w bezpieczniejsze miejsce.
- Trzy elementy w różnej wysokości zwykle wyglądają lepiej niż przypadkowa kolekcja drobiazgów.
Najpierw zdecyduj, czy potrzebujesz dekoracji, czy schowka
Wysoka przestrzeń nad szafkami może pełnić dwie funkcje. Jeśli kuchnia ma dużo zamkniętych miejsc do przechowywania, potraktowałbym ją jako strefę dekoracyjną. W małym mieszkaniu lepiej wykorzystać ją na rzadko używane akcesoria, pod warunkiem że zostaną zabezpieczone przed kurzem.
Przed ustawieniem czegokolwiek sprawdź odległość od sufitu, głębokość szafek i widoczność z różnych stron pomieszczenia. Dekoracja, którą widać tylko z drabiny, nie ma większego sensu. Jeśli nad szafkami zostało mniej niż około 15 cm, zwykle lepiej zostawić tę przestrzeń pustą albo zastosować jedną płaską ozdobę.
Moja praktyczna zasada jest prosta: na górze powinny znaleźć się rzeczy, które mają albo wyraźną funkcję, albo naprawdę dobrze wyglądają. Przypadkowe pudełka, pojedyncze kubki i drobne bibeloty szybko tworzą wizualny bałagan, a przy okazji utrudniają sprzątanie.
Co sprawdza się najlepiej nad kuchenną zabudową
Ceramiczne misy, wazony i dzbanki
Duża misa, dekoracyjny dzbanek albo kilka talerzy opartych o ścianę to bezpieczny wybór do większości kuchni. Ceramika dodaje wnętrzu charakteru, a przy tym jest łatwa do przetarcia. Najlepiej wygląda jeden większy motyw uzupełniony dwoma mniejszymi elementami, zamiast wielu drobnych ozdób.
W kuchni klasycznej dobrze zagrają biała porcelana, kamionka i szkliwione naczynia. W aranżacji loftowej lepiej sprawdzi się ceramika matowa, metalowa taca albo prosty dzbanek w kolorze czarnym. Nie trzeba kupować całego kompletu. Czasem wystarczą trzy przedmioty w podobnej tonacji, ale o różnej wysokości.
Rośliny i suszone kompozycje
Rośliny przełamują dużą powierzchnię frontów i ocieplają kuchnię. Na górze szafek warto ustawić gatunki odporne na półcień, na przykład epipremnum, zielistkę lub sansewierię, o ile miejsce nie znajduje się bezpośrednio nad płytą grzewczą.
Dobrym rozwiązaniem są także suszone trawy, eukaliptus albo gałązki w wysokim wazonie. Trzeba jednak pamiętać, że susz łatwo łapie kurz i nie powinien znajdować się blisko źródła ciepła. Sztuczne rośliny mogą wyglądać dobrze, ale wybieraj modele wysokiej jakości, bez błyszczącego plastiku i z liśćmi, które można umyć.
Kosze, skrzynki i pudełka
Jeśli przestrzeń ma być magazynem, najlepiej użyć zamykanych lub przykrywanych pojemników. Wiklinowe kosze, pudełka z tkaniny i drewniane skrzynki pomieszczą formy do pieczenia, zapasowe tekstylia czy sprzęty używane tylko kilka razy w roku.
W tym miejscu liczy się nie tylko wygląd, ale też waga. Wybieraj lekkie pojemniki z uchwytami, które można bezpiecznie zdjąć. Ciężkie naczynia ustawione wysoko są kłopotliwe i mogą spaść podczas sięgania po nie z podestu.
Książki kucharskie i deski do krojenia
Kilka książek kucharskich ułożonych w niewielki stos może wyglądać ciekawie, szczególnie w kuchni otwartej na salon. Deski z drewna, tace i kamionkowe półmiski tworzą natomiast naturalną kompozycję, która pasuje do stylu japandi, rustykalnego i skandynawskiego.
Nie ustawiaj tam jednak książek, z których korzystasz codziennie. Górna krawędź szafek powinna przechowywać raczej wydania okazjonalne albo dekoracyjne, ponieważ codzienne zdejmowanie ich z wysokości jest zwyczajnie niewygodne.
Przeczytaj również: Kuchnia otwarta na przedpokój - jak zaplanować wygodną strefę?
Oświetlenie dekoracyjne
Jeżeli nad szafkami znajduje się gniazdko i wolna przestrzeń, można dodać delikatne światło LED. Ciepła barwa, najlepiej około 2700-3000 K, buduje przytulny nastrój wieczorem. Taśma nie powinna jednak świecić bezpośrednio w oczy ani być prowadzona w pobliżu wilgoci i wysokiej temperatury.
Najlepiej ukryć źródło światła za dekoracją lub zamontować je przy tylnej krawędzi zabudowy. W małej kuchni subtelna poświata często daje lepszy efekt niż kolejny przedmiot. Zyskujemy klimat, ale nie zabieramy cennego miejsca.
Jak stworzyć kompozycję, która nie wygląda przypadkowo
Najłatwiej zacząć od jednego większego elementu, na przykład misy, kosza albo wysokiego wazonu. Dopiero potem dodaj dwa lub trzy przedmioty uzupełniające. Dzięki temu dekoracja ma punkt centralny, a wzrok nie krąży po całej długości zabudowy.
Pomaga ustawianie rzeczy na różnych poziomach. Wysoki wazon może stać obok niskiej misy, a z boku można położyć deskę lub książkę. Unikaj jednak układania wszystkiego w równym szeregu, bo taki efekt bywa sztywny i przypomina ekspozycję sklepową.
| Typ kuchni | Co pasuje | Czego lepiej unikać |
|---|---|---|
| Skandynawska | Jasna ceramika, drewno, proste kosze | Nadmiar kolorów i połyskliwe dekoracje |
| Loftowa | Metalowe tace, czarne wazony, szkło | Rustykalne bibeloty bez związku z wnętrzem |
| Klasyczna | Porcelana, ozdobne dzbanki, szkliwiona ceramika | Zbyt nowoczesne tworzywa i przypadkowe opakowania |
| Japandi | Naturalne drewno, kamionka, suszone gałązki | Duża liczba małych przedmiotów |
Kolor warto powtórzyć w co najmniej dwóch miejscach, na przykład w uchwytach, tekstyliach albo lampie. Dzięki temu dekoracje nie wyglądają jak dodatki przyniesione z różnych mieszkań. W praktyce spójna paleta trzech barw wystarcza, aby całość wyglądała świadomie.
Praktyczne przechowywanie ma sens, ale wymaga porządku
Najwyższa część zabudowy dobrze nadaje się na rzeczy sezonowe. Możesz przechowywać tam formy do świątecznych wypieków, zapasowe obrusy, większą paterę albo sprzęt używany kilka razy w roku. Nie traktowałbym jej jednak jako miejsca na codzienne zapasy, szczególnie produkty spożywcze.
Mąka, kasza czy cukier w otwartych opakowaniach szybko chłoną wilgoć i zapachy, a dodatkowo są narażone na kurz. Jeśli chcesz przechowywać żywność wysoko, używaj szczelnych, opisanych pojemników i ustawiaj je tylko z dala od płyty, piekarnika oraz przewodów wentylacyjnych.
Dobrym sposobem jest podzielenie przestrzeni na pojemniki według częstotliwości używania. Rzeczy używane raz w miesiącu mogą trafić na samą górę, ale przedmioty ciężkie i potrzebne co kilka dni lepiej umieścić niżej. Estetyka nie powinna zmuszać do ciągłego wspinania się na krzesło.
Jeśli planujesz przechowywać większe naczynia, sprawdź nośność górnej powierzchni i stabilność szafek. W przypadku zabudowy pod sam sufit rozsądniej zamówić dodatkowy zamknięty moduł niż ustawiać przedmioty na krawędzi. Zamknięty schowek wygrywa z otwartą półką, gdy kuchnia jest intensywnie używana.
Czego lepiej tam nie stawiać i jak ograniczyć kurz
Najwięcej problemów sprawiają dekoracje stojące bezpośrednio nad płytą grzewczą. Para i tłuszcz osadzają się na ich powierzchni, dlatego w tym miejscu nie polecam surowego drewna, papierowych ozdób, tkanin ani delikatnych plecionek. Im bliżej gotowania, tym ważniejsze są gładkie i zmywalne materiały.
- Nie ustawiaj wysoko ciężkich garnków, szklanych słojów i niestabilnych rzeźb.
- Nie przechowuj tam otwartej żywności ani produktów w łatwo uszkadzających się opakowaniach.
- Nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych i nie prowadź przewodów w przypadkowy sposób.
- Nie ustawiaj świec, kadzideł ani innych źródeł płomienia w pobliżu okapu i szafek.
- Nie wypełniaj całej długości zabudowy drobnymi przedmiotami, które trudno zdjąć do czyszczenia.
Przed dekorowaniem dokładnie umyj powierzchnię miękką ściereczką i łagodnym detergentem. Na górze szafek można położyć łatwy do wymiany papier ochronny lub cienką matę, ale trzeba ją regularnie kontrolować, aby nie zatrzymywała wilgoci. W kuchni używanej codziennie czyszczenie co 4-8 tygodni jest rozsądnym punktem wyjścia, choć przy intensywnym smażeniu potrzebne będzie częściej.
Do zdejmowania przedmiotów używaj stabilnego podestu z szeroką podstawą. Krzesło lub taboret to kiepski zamiennik, zwłaszcza gdy trzeba jednocześnie trzymać dekorację i sięgać daleko. Ten detal brzmi banalnie, ale właśnie przy sprzątaniu wysokich powierzchni najłatwiej o utratę równowagi.
Najlepszy efekt daje świadomie pozostawione miejsce
Nie każda kuchnia potrzebuje dekoracji nad szafkami. Jeśli fronty są wysokie, zabudowa dochodzi do sufitu albo wnętrze jest już pełne wzorów, pusta przestrzeń może wyglądać bardziej elegancko niż kolejna ozdoba.
Gdy chcesz coś ustawić, zacznij od trzech elementów: jednego wysokiego, jednego niskiego i jednego praktycznego. Jeśli po kilku dniach nadal łatwo je przetrzeć i nie przeszkadzają w codziennym użytkowaniu, kompozycja działa. W przeciwnym razie usuń połowę dodatków, bo w tej strefie umiar niemal zawsze poprawia efekt.
